Umarł dosłownie w progach Stolicy Apostolskiej. Na ziemi polskiej pierwszą stacją pośmiertnej podróży z Rzymu abp. Józefa Życińskiego był Tarnów, stolica diecezji, której w latach 1990-97 był ordynariuszem.
15 lutego trumna z ciałem abp. Życińskiego została przewieziona do katedry tarnowskiej, miejsca, w którym 4 listopada 1990 r. przyjął sakrę biskupią. Mszy św., z udziałem metropolity katowickiego abp. Damiana Zimonia, biskupa gliwickiego Jana Wieczorka, biskupa elbląskiego Jana Styrny i biskupa pomocniczego archidiecezji lubelskiej Artura Mizińskiego, przewodniczył biskup tarnowski Wiktor Skworc - następca abp. Życińskiego na stolicy biskupiej.
Homilia wygłoszona przez bp. Skworca była szczególną medytacją nad misterium życia i śmierci śp. Józefa, pasterza Kościoła, którego namiot życia i doczesnej egzystencji został tak nagle zwinięty. - Człowiek, kapłan, biskup wiary, skromności, serdeczny i pogodny duchem, ewangeliczny myśliciel, liryk ambony, Cogito w sutannie, światowej sławy intelektualista, a przy tym przyjaciel, mistrz i wrażliwy orędownik ludzi prostych oraz aktywny obywatel wielkich i małych ojczyzn… Szedł z Chrystusem po niepopularnych szlakach, określanych nieraz jako kontrowersyjne, o ile kontrowersyjny może być ewangeliczny radykalizm. Widział głębiej i dalej, umiał rozpoznawać znaki czasu. Jak prorok. I doświadczał losu proroka, którego udziałem bywa nieraz gorzki chleb odrzucenia i twardy kamień oskarżeń, ale i kwiaty - to krótka, ale jakże wymowna charakterystyka osoby abp. Życińskiego, nakreślona przez bp. Skworca. W perspektywie przywołanych słów Tomasza Mertona: „Gdy przychodzi śmierć, przychodzi także Chrystus, przynosząc nam życie wieczne, które kupił dla nas swoją śmiercią”, bp Skworc pytał, czy śmierć abp. Życińskiego nie przyszła za wcześnie: - Tyle mógłby jeszcze dokonać dobrych, Bożych dzieł; tyle ważnych i mądrych tekstów napisać; tyle światłych, trafnych sądów wypowiedzieć; tylu ludzi pokrzepić ciepłem swej pasterskiej obecności. Dlaczego akurat w ten sposób, nagle, Pan przeciął nić jego życia? Dalej mówił: - Nagła śmierć abp. Józefa jakże bardzo wynikała z jego życia. On był nieustannie w pospiesznej drodze, przynaglany pragnieniem służby Bogu i ludziom w Kościele i poprzez Kościół. I tak też umarł, można by rzec - na sercu Kościoła-Matki, w progach Stolicy Apostolskiej; złożywszy siebie na ołtarzu apostolskiej posługi.
Przed zakończeniem Mszy św. w imieniu kapłanów diecezji tarnowskiej pożegnał wielkiego naukowca jego przyjaciel, ks. prof. Michał Heller. - Był nieprzeciętnym człowiekiem, księdzem z powołania, wybitnym filozofem, utalentowanym pisarzem, ciętym polemistą, zdolnym zarządcą i subtelnie niosącym pomoc samarytaninem. Jest nam żal, że gdy był z nami, nie potrafiliśmy go docenić i wykorzystać jego talentu - wyznał ks prof. Heller.

(oprac. buk)