Z końcem czerwca upłynął czas diecezjalnego etapu XVI Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów. Warto zwrócić uwagę na to doświadczenie minionych miesięcy.

W październiku 2021 r. został oficjalnie rozpoczęty przez Ojca Świętego Franciszka Synod Biskupów pod hasłem: „Ku Kościołowi synodalnemu: komunia, uczestnictwo, misja”. Tym razem synod miał mieć poszerzoną formułę. Jego celem było otwarcie się na głos wszystkich wiernych, którzy zechcą się wypowiedzieć. Miało to ukazać synodalną naturę Kościoła, czyli – zgodnie ze znaczeniem greckiego słowa sýnodos – nasze podążanie razem za Chrystusem. Wciąż trwający synod został podzielony na trzy etapy – diecezjalny, który właśnie się zakończył, kontynentalny i powszechny.

Czas przygotowania

Jak zauważył w słowie wprowadzenia do diecezjalnych konspektów synodalnych bp Piotr Sawczuk, etap diecezjalny „jest ważny nie tylko dlatego, że będzie odpowiedzią na papieskie zaproszenie, ale jest bardzo ważny dla nas, ponieważ mobilizuje nas do wsłuchiwania się w głos Ducha Świętego i słuchania siebie nawzajem, do spotkań, modlitwy i dzielenia się swoim doświadczeniem wiary. Jest szansą na to, by nasze wspólnoty parafialne, nasza diecezja, nasz Kościół, poczuły swój synodalny charakter”. W celu realizacji wyznaczonych zadań szczególnym czasem przygotowania do podjęcia spotkań synodalnych był okres Adwentu 2021. W liście pasterskim skierowanym do diecezjan z tej okazji bp Sawczuk podkreślił, że: „Najbardziej naturalnym miejscem konsultacji synodalnych są parafie. Zachęcam, aby tam, gdzie jest to możliwe, poszczególne parafie podjęły się organizacji spotkań synodalnych. Zaproszenie jest skierowane do wszystkich wiernych, nie tylko do osób chętnie angażujących się w życie parafialne, ale i do osób zdystansowanych, nie w pełni przekonanych”. Odpowiedzialnymi za przeprowadzenie konsultacji synodalnych na parafiach byli księża proboszczowie. Podczas wizyty duszpasterskiej – kolędy, rozprowadzali wśród wiernych specjalnie przygotowany folder, który zawierał najbardziej podstawowe informacje dotyczące synodu oraz zachęcał do aktywnego wzięcia w nim udziału. Biskup zwrócił się również z prośbą o modlitwę za synod, aby przyniósł jak najlepsze duchowe owoce. Na poziomie diecezjalnym, zgodnie z zaleceniami, został powołany Diecezjalny Zespół Kontaktowy. Trzynastoosobowa grupa powołana przez bp. Sawczuka, w skład której wchodzili kapłani, przedstawiciele życia konsekrowanego oraz osób świeckich, już na początku zastanawiała się, jak najskuteczniej przeprowadzić etap diecezjalny. W ciągu całego procesu czuwała niejako w terenie nad przebiegiem synodu. Zostały również przygotowane konspekty spotkań synodalnych do przeprowadzenia w diecezji drohiczyńskiej. Stanowiły one podstawową pomoc dla różnorodnych grup chcących włączyć się w to dzieło. Dotarły na każdą parafię w formie drukowanej oraz były dostępne na specjalnie przygotowanej stronie internetowej.

Czas realizacji

Utrzymujący się ubiegłej jesieni oraz zimy czas pandemii nie pozwolił na swobodne przeprowadzanie spotkań synodalnych. Ze spokojem czekaliśmy na dogodniejszy moment. Na szczególny czas realizacji zadań związanych z synodem oraz rozważania tematów synodalnych został wskazany Wielki Post oraz okres wielkanocny. Oczywiście ostateczna decyzja została pozostawiona do roztropnego wyboru księżom proboszczom oraz liderom poszczególnych grup. Jednakże, jak widać po datach nadsyłanych syntez i podsumowań, główny okres spotkań przypadł na miesiące luty – maj. Zgodnie z zaleceniem, spotkania odbywały się maksymalnie w piętnastoosobowych grupach. Miało to na celu umożliwienie każdemu uczestnikowi swobodne wypowiedzenie się. Spotkanie miało przede wszystkim charakter modlitewny. W oparciu o słowo Boże, po jego rozważeniu i przemodleniu, biorący udział mieli okazję podzielić się swoimi refleksjami na wyznaczony temat. Dziesięć zagadnień stanowiło główną oś synodu. Księża proboszczowie zadbali o to, by zorganizować spotkania synodalne dla parafian. Liderzy poszczególnych grup, ruchów, wspólnot i stowarzyszeń, zarówno na poziomie diecezjalnym, jak i parafialnym zachęcali członków do podejmowania synodalnej refleksji. Warto podkreślić aktywny udział świeckich katechetów, czy też takiej grupy jak leśnicy. Wspólnota zawiązana z Pustelnią Zwiastowania w Poletyłach do udziału w procesie synodalnym zaprosiła osoby wyznania protestanckiego. Nie zabrakło głosu alumnów Wyższego Seminarium Duchownego, kapłanów i osób życia konsekrowanego, którzy na co dzień posługują w diecezji. Przez przygotowany na stronie internetowej formularz umożliwiono włączenie się w dzieło synodalne osobom, które być może nie miały śmiałości wzięcia udziału w organizowanych spotkaniach w różnych grupach. Owocem każdego spotkania, oprócz wymiaru duchowego, była krótka notatka zawierająca doświadczenia, myśli i wnioski uczestników.

Czas podsumowania

Szacunkowo w spotkaniach udział wzięło blisko 2 tys. osób. W sumie zostało nadesłanych ponad 130 syntez. Stały się one podstawą do przygotowania syntezy diecezjalnej, która stanowi nasz wkład w przygotowanie syntezy na forum ogólnopolskim. Dziesięciostronicowy dokument miał zawierać wspólne doświadczenia, myśli, wnioski, jakie zrodziły się podczas spotkań w poszczególnych grupach. Został on opublikowany na stronie internetowej poświęconej synodowi www.drohiczynska.pl/synod. Warto zapoznać się z jego treścią. Można śmiało powiedzieć, że zawiera on nie tylko trafne diagnozy różnych zjawisk dotyczących życia i funkcjonowania Kościoła, ale również kierunki działań. Jest wyrazem doświadczenia modlitewnego spotkania wielu osób tworzących diecezjalną wspólnotę. Dokument jest oczywiście materialną formą podsumowania całego procesu etapu diecezjalnego synodu. To, co jednak najważniejsze, jest niewidoczne dla oczu, a co miejmy nadzieję, dokonało się w sercach uczestników. Zdecydowana większość uczestników pozytywnie wyrażała się o spotkaniach synodalnych i chętnie brała w nich udział po raz kolejny. Nie wykluczone, że ta metoda stanie się zwyczajną praktyką omawiania i rozpatrywania spraw na poziomie parafialnym, czy też w ramach grup, ruchów, wspólnot i stowarzyszeń. Oficjalne zakończenie prac synodalnych w diecezji drohiczyńskiej miało miejsce 10 i 11 czerwca, a związane było z obchodzoną co roku rocznicą pobytu św. Jana Pawła II w Drohiczynie oraz Dniem Wspólnoty Wspólnot.

Fragment syntezy diecezjalnej:

Całe ludzkie życie to pielgrzymowanie przez ziemię, wędrówka, podczas której spotykamy wielu ludzi. Jednych na chwilę (współpasażer w pociągu, ekspedientka w sklepie). Z innymi wędrujemy przez długie lata (rodzina, koledzy ze szkoły, z pracy). Człowiek potrzebuje innych ludzi, potrzebuje wspólnoty, choć czasem boi się, że wspólnota go wchłonie, zabije jego indywidualność. Pan Bóg często przemawia do nas przez współtowarzyszy naszej drogi. Przez ich słowa, ale też przez świadectwo życia. Obecność innych ludzi pozwala nam spojrzeć na swoje życie z innej perspektywy.