Jak kolorowe chustki wyjmowane bez końca z magicznej laski przez prestidigitatora pojawiają się na naszych oczach kolejne dzieła Karola Wojtyły. (Pamiętam, że jako chłopiec, uległszy iluzji, rzuciłem się na scenę, kiedy w Osiedlowym Domu Kultury na warszawskim Rakowcu sztukmistrz wyciągnął z laski kilkadziesiąt chustek. „Zabiorę jedną dla mamy, a drugą dla siostry” – pomyślałem. Osłupiałem, gdy magik zgarnął mi je zdecydowanym ruchem sprzed nosa, sycząc złowróżbnie. Spiekłszy raka, wróciłem na widownię. Czar magii prysnął na zawsze. Wiedziałem już, że sztukmistrzowski róg obfitości to zwykła lipa, a chustki nie zostały wyczarowane, lecz będą wykorzystywane w nieskończoność, jak mięso na wystawie objazdowej w Związku Radzieckim ze słynnych odpowiedzi Radia Erewań. Pamiętają Państwo: „Czy to prawda, że można kupić mięso z wystawy?” – pyta słuchacz. Odpowiedź Radia Erewań: „W zasadzie tak. Chyba że jest to wystawa objazdowa”.

Z wojtylańskim rogiem obfitości mam inny problem. Ledwo zacznę czytać jedną książkę Karola Wojtyły, już ukazuje się druga. Nie, nie narzekam, bardzo się cieszę, że dziedzictwo papieskie jest nieustannie pomnażane dzięki nowym odkryciom, co jest ważne zwłaszcza teraz, gdy Jan Paweł II stał się obiektem bezczelnych insynuacji i ataków. W ciągu kilku zaledwie tygodni ukazały się trzy ważkie pozycje autorstwa Karola Wojtyły. Najpierw Wydawnictwo Literackie opublikowało zbiór 13 katechez abp. Wojtyły, zatytułowanych „Kazanie na Areopagu”. Zaraz potem w Wydawnictwie KUL ukazał się skrypt dla studentów teologii z zakresu katolickiej nauki społecznej. Kiedy piszę te słowa (4 kwietnia br.), na Targach Wydawców Katolickich odbywa się premiera „Juweniliów” – „Dzieł literackich i teatralnych” Karola Wojtyły z odkrytym przez Annę Karoń-Ostrowską poematem przyszłego papieża, a ściślej biorąc – z jego monologiem wewnętrznym, zaczynającym się od słów: „Ciągle jestem na tym samym brzegu, ciągle jeszcze nie na przeciwległym”. Oddaje on stan ducha młodego Wojtyły niedługo przed podjęciem decyzji życiowej, która zaprowadzi go do seminarium.

Szczególnie zachwycił mnie opasły tom „Katolickiej nauki społecznej”, liczący blisko 500 stron, gdyż nie miałem pojęcia o tak rozległej wiedzy Karola Wojtyły z tego zakresu. Młody ks. Wojtyła wykładał etykę społeczną na Wydziale Teologicznym KUL w roku akademickim 1953/54, a po likwidacji wydziału przez komunistów kontynuował wykłady w seminariach krakowskich. Skrypt krążył w maszynopisach przez wiele lat wśród studentów trzech seminariów: krakowskiego, częstochowskiego i katowickiego, a rękopisy znajdowały się w Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie. Odkrył je po wyborze Karola Wojtyły na papieża ks. prof. Tadeusz Styczeń, a Instytut Jana Pawła II KUL postarał się o rekonstrukcję tekstu z rękopisów i maszynopisów.

Lektura skryptu sprzed 60 lat pokazuje spójność poglądów młodego ks. Karola Wojtyły i Jana Pawła II w krytycznej ocenie marksizmu i liberalizmu, a także w ulubionym przez niego temacie pracy. Papież wyznał André Frossardowi, że encykliki „Redemptor hominis” i „Dives in misericordia” „przywiózł z Polski”. Teraz wiadomo też, że wiele przemyśleń i konstatacji młodego księdza z Krakowa o pracy znalazło się w encyklice „Laborem exercens”.

Grzegorz Polak
Dziennikarz katolicki, działacz ekumeniczny, popularyzator nauczania papieskiego, członek zespołu scenariuszowego Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego, laureat Nagrody TOTUS (2007)