Należał do młodego pokolenia kapłanów męczenników ziemi łęczyckiej w niemieckich obozach zagłady. Urodził się 25 października 1905 r. w Zawichoście na Piaskach. Podobnie jak inni kapłani otrzymał doskonałe wykształcenie.

W dziesiątym roku życia rozpoczął naukę w rodzinnym mieście w szkole powszechnej, którą – z powodu choroby i działań wojennych – musiał przerwać na dwa lata. „Po ukończeniu jednej klasy szkoły powszechnej – napisał – wstąpiłem po uprzednim przygotowaniu do klasy wstępnej Męskiego Gimnazjum Filologicznego na Wydziale Humanistycznym w Sandomierzu”. Po rocznej nauce zmienił tę placówkę na Państwowe Gimnazjum w Sandomierzu i kontynuował naukę na Wydziale Humanistycznym.

W 1928 r. złożył prośbę „o łaskawe przyjęcie […] do Seminarjum Duchownego w Łodzi na pierwszy kurs filozoficzny”.

Święcenia kapłańskie przyjął w łódzkiej katedrze 6 sierpnia 1933 r. Bezpośrednio po nich otrzymał dwie cofnięte nominacje, najpierw do parafii św. Józefa w Ozorkowie i drugą do Marzenina. Natomiast 18 sierpnia 1933 r. został posłany do Moszczenicy.

Trzy dni po przyjeździe ks. Jan został translokowany z Moszczenicy do parafii Brzeziny. Podobnie jak po święceniach, po trzech miesiącach ks. Gierczak dostał kolejne pismo, z którego wynika, że został translokowany do parafii Piątek (pismo datowane na 20 X 1934 r.). Dwa tygodnie później decyzję cofnięto. W Brzezinach jego głównym zajęciem było nauczanie religii, m.in. w szkołach powszechnych w Lipinach i Przecławiu. Ostatnie nominacje na stanowisko wikarego dostawał każdego roku. 5 sierpnia 1936 r. został wikarym w Widawie, 21 sierpnia 1937 r. w Łasku, 5 sierpnia 1938 r. w Ozorkowie, rok później na krótko przed wybuchem wojny (26 VII 1939 r.) został translokowany do Grabowa. Trudno dać odpowiedź, dlaczego spotykały go tak częste zmiany? Był posłuszny swojemu biskupowi, skoro każdorazowo stawiał się w oznaczonym terminie na kolejnej parafii.

1 lutego 1940 r. przeniesiono ks. Jana na ostatni wikariat do Witoni. Według autorów zajmujących się tematem aresztowania księży podczas okupacji, ks. Jan Gierczak – inaczej niż inni kapłani pracujący na ziemi łęczyckiej – został aresztowany 20 marca 1940 r. [większość z 6 na 7 października 1941 r.] i osadzony w więzieniu przy ul. Sterlinga w Łodzi, przebywał w obozach koncentracyjnych Dachau, Gussen i od 8 XII 1940 r. w Dachau – nr obozowy 22079, zm. 4 VII 1942 r.

Na koniec krótkiej historii z życia ks. Jana Gierczaka zacytujmy jeden z niewielu listów, które zachowały się w aktach osobowych kapłanów męczenników:

„Najdroższy Ojcze Vodimirze, otrzymałem listy z 6.03., za co dziękuję dobremu Bogu. Upłynęło już wiele miesięcy (a dokładnie 2 lata), odkąd jestem daleko od domu. List od Ciebie jest dla mnie przypomnieniem domu, Twojego serca, które jest dla mnie impulsem do podjęcia pracy na chwałę Boga. Pracy nie brakuje. Jestem wdzięczny Bogu za pomoc dobrych ludzi, zdrowie, dobre samopoczucie. Mam nadzieję na rychłe spotkanie z Tobą. Boża Opatrzność i troska przyjaciół wspierają nas i pomagają jak to tylko możliwe.

Listy od matki świadczą o jej zwątpieniu i ranią mi serce. Ona przy swoich 72 latach jest już słaba i chciałaby jeszcze zobaczyć swoje pisklę. Proszę Cię o przesłanie jej słów pociechy, które otarłyby jej łzy. Modlimy się wszyscy za Ciebie i rozmawiamy o przyszłości. Piszesz, że Bendkowski, Gajewicz, Fijałkowski, Pełczyński, Lewandowicz, Wronowski i Gostkowski pojechali do... [nazwa nieczytelna], co mnie bardzo martwi.

Adres mamy jest następujący:

Zawichost, Zofia Gierczak

Najserdeczniejsze pozdrowienia od nas wszystkich. Ze swojej strony przepełniony dziecięcą miłością całuję z czcią Twoje ojcowskie dłonie. Proszę o Twoją modlitwę”.

* * *

Ks. Jan Gierczak (1905-42)
Wikariusz w parafiach: Moszczenica, Brzeziny, Widawa, Łask, Ozorków, Grabów, Witonia
Nr obozowy 22079