Jesień to dobry czas, aby wybrać się do Druskiennik. To właśnie o tej porze roku regularnie przyjeżdżał tu Józef Piłsudski. W latach międzywojennych marszałek, wywodzący się z pobliskich rejonów, był najsłynniejszym druskiennickim kuracjuszem i miał do kurortu duży sentyment. Uzdrowisko jemu zawdzięczało szybki powrót do świetności po zniszczeniach I wojny światowej. W jednym ze swoich listów z 1924 r. pisał następująco: „Doktorzy zalecają, bym jechał leczyć się za granicę, a ja pragnę wyjechać do Druskiennik. Doktorzy mają swoją politykę, a ja swoją. Gdyby oni znali Kresy, tamtejsze drzewa, powietrze i lud tamtejszy, nasze potrawy i przyzwyczajenia, na pewno zmieniliby swoją politykę”. W czasie swoich pobytów w Druskiennikach marszałek mieszkał bardzo skromnie. Początkowo zatrzymywał się w willi pani Bolcewiczowej przy ulicy Jasnej 8 (dziś to lit. Karolio Dineikos gatvė). Był to drewniany dom nieposiadający nawet elektrycznego oświetlenia. Budynek nie przetrwał, ale w pobliżu jest kilka innych z tego okresu o podobnej konstrukcji. Potem w 1929 r. Państwowe Zakłady Zdrojowe wystawiły specjalnie dla Piłsudskiego parterowy drewniany domek – Na Pogance – w pobliżu ujścia rzeki Rotniczanki. Ulubionym miejscem rozmyślań marszałka była pobliska ławeczka w parku obok ażurowego mostku, skąd znad urwistego brzegu roztaczał się widok nad dwa ramiona przepływającego Niemna. Miejsce zostało uwiecznione przez poetę Juliana Tuwima w wierszu „Druskiennickie drzewa”:

„Gdzie Rotniczanka wody niesie
I Niemen wpada wełną pian
Przyjeżdża tam co roku pod jesień
Ten zadumany, starszy pan
Ma siwą kurtkę, siwe oczy
Sumiasty wąs, krzaczaste brwi
Nad brzegiem rzeki często kroczy
I patrzy w dal i jakby śni”

Do dziś owiana tajemnicą jest druskiennicka znajomość Piłsudskiego z Eugenią Lewicką, późniejszą lekarką marszałka. Panna Eugenia, ważna postać w rozwoju uzdrowiska, założyła tu m.in. nowoczesny Zakład Kąpieli Słoneczno-Powietrznych i Kuracji Sportowej, poznała marszałka w czasie jego pobytu w Druskiennikach w 1925 r., gdy rozpoczęła pracę jako lekarz zdrojowy. Młoda, piękna i inteligentna pani doktor musiała zrobić na schorowanym marszałku duże wrażenie, bo odtąd na wyjazdy do Druskiennik jeździł bez żony, spędzając w towarzystwie Lewickiej większość czasu. Później została jego osobistym lekarzem i zdarzyło się, że spędzili razem trzy miesiące na dłuższym wypoczynku na Maderze. Znajomość zakończyła się tragicznie. Latem 1931 r. lekarkę znaleziono nieprzytomną, z objawami zatrucia chemikaliami i wkrótce zmarła. Co do przyczyny jej śmierci krążyło wiele domysłów, od samobójstwa nieszczęśliwej kochanki, przez zemstę żony Piłsudskiego, po usunięcie przez kontrwywiad ze względu na podejrzenie o szpiegostwo. Sprawa nie została wyjaśniona do dziś.

Architektura dzisiejszych Druskiennik to mieszanina stylów. Drewnianą willową zabudowę połączono z betonowymi blokami epoki socrealizmu i współczesnymi centrami rozrywki typu spa i aquapark. Całość rozciągnięta na zielonych przestrzeniach parkowych daje jeden z największych ośrodków tego typu w tej części Europy. Za najstarszy zachowany obiekt zdrojowy uważa się parterową część hotelu Europa Royale Druskininkai, która powstała na bazie łazienek zdrojowych. Urozmaiceniem architektury zdominowanej przez pensjonaty, hotele i centra rozrywki jest neogotycki kościół Matki Boskiej Szkaplerznej wniesiony w latach 20. XX wieku. Wewnątrz znajdziemy m.in. XVI-wieczny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem i św. Janem Chrzcicielem.

Kończąc dzisiejszym artykułem 14-odcinkowy cykl kresowy przygotowany dla „Niedzieli Rzeszowskiej”, pragniemy wszystkich czytelników zaprosić do odwiedzania Kresów, bo z każdym rokiem zabytków polskiego dziedzictwa kulturowego jest tam coraz mniej.

Autorzy artykułu są autorami książki „Polskie ślady na Ukrainie” opublikowanej przez Wydawnictwo BOSZ. Materiał o Druskiennikach jest zapowiedzią ich nowej książki „Polskie ślady na Łotwie i Litwie”, która powinna się ukazać w księgarniach na wiosnę przyszłego roku.